Domotica - Designverlichting

REG-premie

2006-08-31T22:58:00.000+02:00

Hoewel domotica nog vaak geassocieerd wordt met snufjes, gadgets en duur speelgoed voor exclusieve woningen, begint men steeds meer oog te krijgen voor de energiebesparing die men kan realiseren met een domotica-systeem. Vandaar ook dat je bij bepaalde distributienetbeheerders een REG-premie (Rationeel Energiegebruik) kan krijgen voor de plaatsing van een domotica-installatie.
Volgens Anny Piessens van het Vlaams Elektro Innovatiecentrum (VEI) tonen berekeningen aan dat door het plaatsen van een domotica-installatie waarin REG-functionaliteiten geïntegreerd werden besparingen mogelijk zijn van 15 % op de verwarmingskosten en 10 % op verlichting en ander elektriciteitsverbruik. "Deze berekeningen hebben ertoe geleid dat de Vlaamse overheid (ANRE) domotica opgenomen heeft in het rijtje van energiebesparende technieken die zij goedkeuren. Hierdoor gaven ze de mogelijkheid aan de distributienetbeheerders om een premie uit te keren voor een domotica-installatie."

Deze REG-premie mag niet verward worden met de fiscale premie die de overheid verkeent voor acht energiebesparende investeringen. Deze premie wordt niet verleend door de overheid, maar wel door de netbeheerder. Elke netbeheerder kan zelf beslissen welke premie hij toekent voor welke mattregel. Deze REZG-premie mag gecumuleerd worden met de fiscale premie van de overheid of andere premies voor rationeel energiegebruik.

Op dit moment (mei 2006) geven de netbeheerders EANDIS, Interelectra, IVEG, PBE en WVEM een premie van € 150 voor domotica-installaties in bestaande woningen en € 100 voor plaatsing in nieuwbouw. Hier zijn wel een aantal voorwaarden aan verbonden. De installatie moet gebeuren door een vakbekwaam installateur die het kwaliteitlabel domotica draagt. Verder moet het domotica-systeem 3 REG-functionaliteiten bevatten: een alles uit-toets, een multizoneverwarming en 3 temperatuurniveaus.

De “alles-uit”-toets is een toets die kan worden ingedrukt bij het slapengaan of bij het verlaten van de woning. Door het indrukken van deze toets worden alle niet gewenste energieverbruikers uitgeschakeld. Zo kan het zijn dat door één druk op de knop bij het slapengaan, automatisch de verwarming en de verlichting worden uitgeschakeld, evenals alle sluimerverbruikers, maar dat een lampje op de nachthal juist wordt aangeschakeld. Een “alles-uit”-toets betekent dus niet automatisch alles dat “alles” wordt uitgeschakeld.

Met “multizoneverwarming” wordt bedoeld dat de verwarming in verschillende zones apart kan worden aangestuurd, met per zone een aparte thermostaat of temperatuursensor (in tegenstelling tot één centrale kamerthermostaat in de woonkamer die de hele woning stuurt). Op die manier kan de verwarming per zone apart worden ingeschakeld, waar en wanneer het nodig is.

Het derde temperatuurniveau kan je beschouwen als een standby-niveau dat zich situeert tussen de nachtstand (economy) en de dagstand (comfort). Dit niveau kan gebruikt worden om te beletten dat de verwarming, die met klokfunctie wordt geregeld, te vroeg van economy naar comfort wordt geschakeld terwijl de bewoners van de woning later thuis komen dan normaal. Zo wordt de verwarming van de hoofdzone (woonkamer) bijvoorbeeld om 17 u geschakeld naar “standby” (bv. 18°C) i.p.v. naar “comfort” (bv. 21°C), en wordt de verwarming pas bij thuiskomst, via de “ik ben thuis”-toets of op de thermostaat zelf, geschakeld naar het comfortniveau.

Voor de laatste stand van zaken i.v.m. deze premie kan je het best een kijkje nemen op de site van je netbeheerder.

Tips verlichting

2006-08-22T11:59:00.000+02:00

Hans Wolffis al 35 jaar lichtontwerper en directeur van het onafhankelijke lichtadviesbureau Hans Wolff & partners. Hij geeft handige tips.

1

Experimenteer met verschillende soorten lichtbronnen in uw lampen. Bijvoorbeeld een andere kleur wit of een hoger wattage
2

Maak veel gebruik van schemerlampen. Dat klinkt misschien ouderwets, maar ze zorgen voor een zeer prettige sfeer. Schemerlampen verenigen de voordelen van de drie lichtsoorten, die op deze pagina’s worden genoemd.
3

Voorzie alle lampen van een dimmer, zodat u de optimale balans in uw verlichting kunt instellen.
4

Plaats in uw schemerlampen een lichtbron met een te hoog wattage. Door het dimmen wordt het licht warmer en zachter en draagt bij tot een prettige sfeer in de kamer.
5

Let op bij de kleurkeuze van uw lampenkappen. Een groene of blauwe kap kan er overdag heel mooi uitzien. Maar als ze ’s avonds branden geven ze ook groen of blauw licht. Dit zijn kleuren die een uitgesproken sfeer creëren in uw woonkamer.
6

Vraag bij uw dealer of u de lamp thuis mag testen. Als u een auto koopt, mag u tenslotte ook een proefrit maken.
7

Plaats geen wandlampen op bijvoorbeeld twee meter hoogte. Ze vragen alleen aandacht en hebben geen toegevoegde waarde voor de sfeer in uw woonkamer.

Sfeer met verlichting

2006-08-16T11:58:00.000+02:00

Om een optimale sfeer in uw woonkamer te creëren, kunt u het best direct, indirect en diffuus licht met elkaar combineren. Een doordacht lichtplan mag hierbij niet ontbreken.

01
Begin in de woonkamer met een lamp die een groot gedeelte van het plafond of de muur verlicht. Deze indirecte verlichting is een goede basisverlichting. Voorzie deze lampen van een dimmer, zodat u het lichtniveau kunt aanpassen. Dit niveau is over het algemeen lager dan dat van de overige verlichting in de kamer.

02
Daarna is het de beurt aan de zithoek. Plaats bijvoorbeeld een vloerlamp die u in verschillende standen kunt zetten en vanaf ongeveer een meter schuin boven uw zitplaats schijnt. Op die manier komt het licht over uw schouder en zit uw schaduw niet in de weg.

03
Ook boven de eettafel heeft u functioneel licht nodig. U wilt tenslotte zien wat u eet. De grootte van de lamp hangt af van de grootte en vorm van de tafel. Boven een lange rechthoekige tafel kunt u prima meerdere grote lampen naast elkaar

hangen. En boven een kleinere ronde tafel volstaat een minder robuuste lamp. Houd bij de keuze van de lampsterkte rekening met de kleur van het tafelblad. Hoe donkerder de tafel, des te hoger de wattage.hangen. En boven een kleinere ronde tafel volstaat een minder robuuste lamp. Houd bij de keuze van de lampsterkte rekening met de kleur van het tafelblad. Hoe donkerder de tafel, des te hoger de wattage.

04
Hebt u een mooi kunstwerk in de woonkamer? Schenk er dan extra aandacht aan met bijvoorbeeld een spot. Ook kunt u licht als kunst toepassen door een lamp als lichtobject te gebruiken. Zet daarna de puntjes op de i met fraai vormgegeven sfeerverlichting, die goed bij uw interieur past.

Fiscaal voordeel uit energiebesparende investeringen

2006-06-28T19:12:00.000+02:00

Bepaalde energiebesparende investeringen geven recht op een belastingvermindering. Het gaat om de vervanging en het onderhoud van oude stookketels, de installatie van een zonneboiler, van fotovoltaïsche zonnepanelen, geothermische warmtepompen, hoogrendementsbeglazing, dakisolatie, thermische kranen op radiatoren of een kamerthermostaat met tijdsinschakeling en/of de uitvoering van een energieaudit van de woning.

De belastingvermindering bedraagt voor elke maatregel 40% van het geïnvesteerde bedrag. De maximale belastingvermindering werd voor het inkomstenjaar 2006 verhoogd tot 1.280 euro, zowel bij nieuwbouw als bij renovatie.

Spiegel programmeren

2006-06-27T22:28:00.000+02:00

Vanaf nu extra stress 's morgens voor de spiegel. Uw haar ligt nog niet goed, u moet nog geschoren of opgemaakt worden. En op de Led Mirror van Suck UK staat ook nog een klokje dat aantoont dat u bijna de trein naar het werk gaat missen. Waarom prijzen we dit vervelende ding toch aan? Op deze spiegel kunt u meer bekijken dan enkel uzelf en de tijd. Suck UK integreert technologie in meubilair -oplichtende koffietafels, bijvoorbeeld. Op deze spiegel kan u via de computer elektronische berichten programmeren en door het beeld laten schuiven. Bijgevolg kan u tijdens het tandenpoetsen herinnerd worden aan uw huwelijksverjaardag of andere belangrijke zaken.

Domotica

2006-06-26T12:11:00.000+02:00

Of u nu in een appartement, rijhuis of villa woont, allemaal zoeken we naar manieren om ons comfort te verhogen. Het automatiseren van bepaalde processen in onze woonomgeving wordt ook wel domotica genoemd. De term is een samentrekking van de woorden 'domus' (of 'huis') en 'robotica' en daarmee is de toon gezet.
Alles samen, nooit alleen
Heel wat zaken om en rond het huis gebeuren al automatisch. Denk maar aan de thermostaat als het over verwarmen gaat of de lamp die aangaat als er iemand in de buurt van het huis komt. Alleen werken deze systemen allemaal apart. Ze zijn dus niet met elkaar verbonden.

Bij domotica worden alle automatische processen met elkaar verbonden en bestuurd door een centrale computer.
En dat heeft zo zijn voordelen. Heel wat vervelende, terugkerende handelingen kunnen nu uitgeschakeld worden door ze een keer te programmeren.

Vanaf dan gaat alles als vanzelf. De computer denkt voor u en doet wat hij moet doen, al kunt u altijd op zeer eenvoudige wijze anders beslissen. U bent tenslotte nog altijd de baas.
Domotica biedt tal van voordelen op een viertal gebieden
a) Veiligheid
Uw systeem kan perfect uw aanwezigheid simuleren als u er niet bent. Lichten aan en uit, rolluiken naar boven en beneden of de tv aan en uit volgens uw dagelijkse gewoonten. Het is dus meer dan een alarmsysteem en het speurt bovendien naar water- of gaslekken en sluit alles af indien er gevaar dreigt. En wat dacht u van een efficiënte toegangscontrole of een rookdetector die zelf de brandweer belt?

b) Comfort
Gordijnen en rolluiken sluiten vanzelf wanneer het donker wordt. U bepaalt zelf waar er licht zal branden ( bijvoorbeeld alleen wanneer er iemand in de kamer is ) en hoe. Zo kunt u een romantisch verlichtingsscenario instellen of eentje voor wanneer u aan het werk bent. U kunt er zelfs voor zorgen dat u overal muziek hebt als u door het huis wandelt zonder dat in alle kamers de radio moet opstaan. Handig toch?

c) Energiebeheer
Het domoticasysteem helpt u om zo efficiënt mogelijk met energie om te gaan. Door automatisch lichten te doven, temperatuur aan te passen of wasmachines te laten werken op de meest economische uren van de dag. Het systeem geeft u een algemeen overzicht van uw energieverbruik en geeft zelfs aan wanneer uw installatie onderhoud nodig heeft. Op die manier kunt u aardig wat geld besparen.

d) Flexibiliteit
Een traditionele elektrische installatie valt nauwelijks nog aan te passen als ze eenmaal geplaatst is. Een domoticasysteem kunt u makkelijk voorzien voor latere uitbreidingen. U kunt dus eenvoudig beginnen en daarna stelselmatig andere elementen aansluiten.

Domoticasystemen worden gestuurd door een computer die door een eenvoudig aanraakscherm bediend kan worden, maar die bijvoorbeeld ook via gsm of sms aangestuurd kan worden.
Zelfs van op afstand houdt u alles wat er in uw huis gebeurt onder controle.

iPronto

2006-06-25T10:15:00.000+02:00

Alleen de naam iPronto verwijst naar zijn oudere broer, de ,,gewone'' Pronto. Door zijn design en functies neemt dit nieuwe ,,dashboard voor de digitale woning'' -- zoals Philips de nieuwe telg betitelt -- een flinke voorsprong op de oude programmeerbare afstandsbediening. De iPronto kan immers niet alleen apparaten aansturen via de klassieke infrarode signalen en de stilaan nauwelijks minder klassieke 2,5 GHz-radiosignalen, maar ook via de nieuwe draadloze WiFi-techniek, die gebaseerd is op de IEEE 802.11b-netwerkstandaard uit de computerwereld. Niet alleen kun je er je huisbioscoop en soortgelijke apparaten mee bedienen, maar ook je verlichtingssysteem, beveiligingscamera's, je huisnetwerk, airconditioning en andere domotica-elementen. Dankzij de ingebouwde luidsprekers kun je de iPronto ook als mp3-speler gebruiken en door de ingebouwde microfoon is hij klaar voor telefonie en spraakherkenning. De iPronto komt pas na de vakantie in de winkel. Op het prijskaartje zal een bedrag staan tussen 1.700 en 2.300 euro.

Waarom huisautomatisering?

2006-06-23T12:36:00.000+02:00

Huisautomatisering biedt extra gemak, maar ook veiligheid, zorg, energiebesparing en sfeer in uw woning.
Kijk maar eens naar de voorbeelden van huisautomatisering in een KISS woning.
Voordelig
Vaak denkt men, dat een bussysteem veel duurder is dan een gewone installatie. Dit hoeft echter zeker niet het geval te zijn. Wanneer u de mogelijkheden afzet tegen de kosten, blijkt dat de aanvangskosten bij een gewone basisinstallatie lager zijn. Zodra u echter meer comfort wilt, blijkt een bussysteem al snel voordeliger te zijn. Bovendien zijn in een basisinstallatie de mogelijkheden zeer beperkt, terwijl u met een bussysteem alle kanten op kunt.

Een KISS woning is standaard zelfs al uitgevoerd met een bussysteem!

Wat kan er met een huisautomatiseringssysteem

2006-06-21T12:35:00.000+02:00

Met een huisautomatiseringssysteem heeft u een eenvoudig systeem, waarmee de mogelijkheden toch zeer veelzijdig zijn. Enkele mogelijkheden zijn:

* Schakelen en dimmen van verlichting;
* Besturen van rolluiken, garagedeuren, hekwerken, dakluiken, jaloezieën, etc.
* Schakelen van (vloer)verwarming;
* Verschillende apparaten tegelijk schakelen met één druk op de knop (bijv. in één keer alle lampen in huis uit en alle rolluiken omlaag);
* Afstandsbedieningen om alles te bedienen van waar u maar wilt;
* Windsnelheidsbeveiliging (zonnescherm omhoog bij harde wind);
* Pincodebeveiliging van uw programmering;
* instelbare 'scenario's', waarmee de verlichting in de woonkamer met één druk op de knop op een vooraf gekozen dimniveau wordt ingeschakeld.

De programmering van het huisautomatiseringsysteem kunt u altijd probleemloos laten aanpassen aan uw veranderende wensen of omstandigheden.
Ook later is uw installatie altijd nog gemakkelijk uit te breiden of aan te passen.

Huisautomatisering

2006-06-20T12:35:00.000+02:00

Met een huisautomatiseringssysteem kunnen allerlei apparaten, zoals binnen- en buitenverlichting, verwarming, rolluiken en jaloezieën automatisch of via een afstandsbediening aangestuurd worden.
Alle schakelaars, drukknoppen, temperatuurregelaars, enzovoort. worden aangesloten op een zogenaamde busleiding of via RF (radiofrequent, ofwel draadloos). Via deze leiding of draadloos wordt informatie (bijvoorbeeld de temperatuur of de lichtsterkte) doorgegeven om uw apparaten (zoals de verlichting, verwarming of het zonnescherm) te besturen, zoals u heeft aangegeven.
Een 'bussysteem' voor huisautomatisering is in een KISS woning van Hager standaard opgenomen.

Standaard domotica

2006-06-19T12:34:00.000+02:00

Eindelijk helderheid in bestek met norm EN 50090

Het feit dat er tot op heden geen eenduidige standaard voor domotica was, bleek een belangrijk obstakel bij de toepassing van woning- en gebouwautomatisering. Daar heeft de Europese normcommissie een einde aan gemaakt. Met de introductie van de EN 50090 ontstaat nu de broodnodige duidelijkheid. Opdrachtgevers die een toekomstvast domoticasysteem wensen, kunnen bij de keuze voor de installatie simpelweg de norm EN 50090 in het bestek voorschrijven.

Met de introductie van de Europese Norm EN 50090 kiest de Europese bouwsector nadrukkelijk voor één uniforme standaard als het gaat om domotica. De uitgangspunten die in de EN 50090 zijn vastgelegd, waarborgen een eenduidige techniek waarop inmiddels al meer dan honderd fabrikanten hun producten hebben gebaseerd. Het grote voordeel is dat de producten die aan deze standaard voldoen, tezamen in één domoticasysteem te gebruiken zijn. Dit is voor opdrachtgevers als woningcorporaties, zorginstellingen, projectontwikkelaars, particuliere woningeigenaren en andere vastgoedbezitters van groot belang. Zij krijgen met de standaard EN 50090 de zekerheid dat zij een toekomstvaste en – belangrijk – fabrikantonafhankelijke techniek voorschrijven.
Toekomstvast
De voordelen van domotica, oftewel woning- en gebouwautomatisering, zeker op de lange termijn, zijn bij iedereen duidelijk. Toch heerst er soms angst om met ‘een kat in de zak’ opgescheept te zitten. Het investeren in domotica vergt namelijk toekomstvisie. Veel opdrachtgevers konden tot op heden, door het ruime aanbod van domoticasystemen, door de bomen het bos niet meer zien. Bovendien bleek er vooral veel onduidelijkheid te zijn over de standaarden waarop al die verschillende systemen zich baseerden. Vaak bleek men achteraf voor een fabrikantspecifieke standaard te hebben gekozen, met alle gevaren voor de toekomstvastheid en uitwisselbaarheid van dien. Daarnaast waren er enkele ‘uniforme’ standaarden, zoals EIB en Batibus, die bepaalde groepen van fabrikanten ondersteunden. De Europese Elektrotechnische normcommissie heeft, na een lang voortraject, aan alle onduidelijkheid een einde gemaakt door uit alle bestaande technieken en standaarden één Europese norm vast te stellen.
Groot draagvlak
Het draagvlak voor deze norm is meteen vanaf de start erg groot. Dit komt voor een belangrijk deel doordat de Konnex Association in Europa deze norm als uitgangspunt aanvaardt voor de KNX standaard. De Konnex Association is voortgekomen uit organisaties die voorheen de automatiseringsstandaarden EIB, Batibus en EHS ondersteunden. In de praktijk komt het erop neer dat elke fabrikant in Europa die producten op de markt brengt en die aan de standaard KNX voldoen, met zijn producten tevens voldoet aan de norm EN 50090. De norm is van toepassing op de besturing van praktisch alle gebouwgebonden installaties zoals verlichting, verwarming, beveiliging, persoonlijke alarmering, energiemeters, telecommunicatie, enzovoorts. Overigens zijn er momenteel ook al fabrikanten van consumentenelektronica, zoals Miele, Siemens en Bang & Olufsen, van wie de producten op de KNX standaard zijn afgestemd en dus aan de norm EN 50090 voldoen.
Uitgangspunten EN 50090

Bij het opstellen van de Europese norm EN 50090 zijn enkele belangrijke uitgangspunten vastgelegd. Allereerst zijn dat de architectuur en hardware definities waaraan de communicatiecomponenten in installatieapparatuur moet voldoen. Maar ook enkele andere, specifieke aspecten, zoals het communicatiemedium. Producten die aan de EN 50090 voldoen, moeten op drie manieren kunnen communiceren: draadloos (radiofrequent en infrarood), via twisted pair (utp-bekabeling) en powerline (elektriciteitskabels). Ook zijn er uniforme standaarden vastgelegd voor bijvoorbeeld de communicatie met andere standaarden, zoals IP, LAN, WAN en BACnet. Een ander belangrijk aspect is dat er ook bij de installateurs al een relatief groot draagvlak bestaat om producten toe te passen die aan deze Europese norm voldoen. Doordat Konnex deze Europese norm in zijn standaard heeft aanvaard, volgt hier meteen uit dat alle installateurs die met de standaarden EIB/KNX werken, ook automatisch volgens de norm EN 50090 de installaties aanleggen. In Nederland kent de EIB/KNX User Club inmiddels al ruim 120 leden.

Sfeerverlichting

2006-06-18T10:40:00.000+02:00

Op de Grote Markt komt een proefproject voor een aangepaste sfeerverlichting. De stad trekt tachtigduizend euro uit voor het project, dat normaal nog deze zomer wordt gerealiseerd.

De stad begint met het project nadat uit een studie bleek dat de verlichting op de Grote Markt niet sterk genoeg is. Meer verlichting op de gevels zou het plein 's avonds aantrekkelijker maken. Niet alleen de historische voorgevels en de beelden op de gildenhuizen, maar ook het standbeeld van Brabo wordt binnenkort speciaal in de kijker gezet. Als het project gunstig wordt geëvalueerd, wordt het uitgebreid naar heel de markt.

LED

2006-06-11T17:11:00.000+02:00

Een nieuwsoortige Japanse lichtbron belooft belangrijke technische toepassingen.
YOSHITAKA Taniyasu en zijn collega's van de NTT Basic Research Laboratories in Atsugi in Japan, schrijven in Nature van vandaag dat ze erin geslaagd zijn een 'led' (licht emitterende diode) te maken die 'diep ultraviolet' licht uitzendt, met de kortste golflengte ooit (van 210 nanometer of miljoenste millimeter). Het is een technische doorbraak die binnen enkele jaren zou kunnen leiden tot belangrijke toepassingen. De Japanse onderzoekers maakten hun nieuwe led van het materiaal aluminiumnitride.

Het prototype is nog erg lichtzwak, maar als de ultraviolet-leds lichtsterker gemaakt kunnen worden, zouden ze onder meer ingezet kunnen worden om bacteriën te doden. Het licht van de led ligt 'dieper' in het ultraviolet dan de straling waar mensen bruin van worden, en is ook schadelijker.

Als met een verwante technologie ook de constructie van goedkope en compacte diep-ultraviolette lasers mogelijk wordt, dan zijn de mogelijkheden nog groter. Met een dergelijke laser zou informatie veel dichter op elkaar op een dvd geschreven en gelezen kunnen worden, waardoor die schijven in de toekomst veel meer informatie zouden kunnen bevatten, bijvoorbeeld meerdere films in superhoge resolutie.

De nieuwe generatie dvd's die binnenkort op de markt komt (de 'HD-DVD' en de 'Blu-Ray'), voor hoge resolutie-films, gebruikt een blauwe laser, die al een wat kortere golflengte heeft dan de tot nu toe gebruikte rode lasers.

LCD- en plasmatelevisies

2006-06-06T17:10:00.000+02:00

Het WK Voetbal komt eraan. Zonder onze Rode Duivels moet het oogstrelende voetbal van de Brazilianen, Mexicanen en eventueel de Hollanders komen. Akkoord, Ronaldinho wil u misschien niet van dichtbij haarscherp in beeld zien, maar er blijven genoeg redenen over om eindelijk een platte tv te kopen.
Platte televisies met LCD- of plasmaschermen zijn aan een ferme opmars bezig. In februari werden in de Benelux voor het eerst meer platte televisies verkocht dan traditionele beeldbuistelevisies. In 2005 werden 430.000 platte televisies (totale waarde van 639 miljoen euro) verkocht, een stijging met 147 procent. Geef toe: hoog tijd om er zelf een in huis te halen.

Voordelen van platte tv?

Een platte televisie neemt uiteraard minder plaats in dan de klassieke CRT-televisie. Met een dikte van slechts 10 centimeter zijn ze ideaal om als een schilderij aan de muur te hangen. Platte tv garandeert ook een aangenamere kijkervaring. Omdat bij klassieke beeldbuistelevisies het beeld tussen 50 en 80 keer per seconde opnieuw moet worden opgebouwd, krijg je een flikkereffect. LCD's en plasma's hebben dat niet: hun beeld is stabiel .

Een plat beeldoppervlak heeft nog een voordeel: als je het van opzij moet bekijken - bijvoorbeeld in een volle woonkamer tijdens de bekerfinale - zie je in principe meer dan op een klassieke, lichtjes bolstaande televisie. Al moet je bij platte televisies wel de zogenaamde kijkhoek in de gaten houden: bij goedkopere en/of iets oudere toestellen is die soms niet zo groot, waardoor je misschien helemaal niks ziet als je vanuit een scherpe hoek kijkt.

Nog een tip: kijk voor de aankoop of het beeldscherm niet te veel licht weerkaatst . Ronaldinho moeten zien dribbelen tussen de lampen in je woonkamer, kan nogal hinderlijk zijn.

LCD of plasma?

Er bestaan tal van verschillen tussen LCD- en plasmatelevisies, maar de vuistregel is vaak dat je voor een kleinere televisie (met een diagonaal tot 32 inch of 81 cm) het best een LCD-toestel kiest en voor grote schermen (diagonaal boven de 107 cm) een plasma. Er worden tegenwoordig ook grote LCD-televisies gemaakt, maar die zijn duurder dan de plasma-tv's van dezelfde grootte.

LCD had lang de reputatie om kleuren iets minder goed weer te geven en het beeldscherm trager op te bouwen dan zijn grote plasmabroer. Recente technologische vernieuwingen maken die kloof echter steeds kleiner.

Een factor om rekening mee te houden, is het stroomverbruik . Omdat de lichtbron achter het scherm altijd aanstaat, heeft een LCD-scherm een constant stroomverbruik; iets meer dan 150 Watt bij een scherm van 32 inch. Bij een plasmascherm varieert het stroomverbruik naar gelang de beeldinhoud. Het kleinste plasmascherm van 37 inch verbruikt gemiddeld zowat 325 Watt. Op jaarbasis kan dat al een verschil van honderd euro maken.

Wat wordt bedoeld met contrast ratio?

De contrast ratio is een maatstaf voor de puurheid van kleuren in een beeld. Hoe hoger de contrast ratio, hoe mooier de kleuren worden weergegeven en hoe rijker en dieper het beeld. Bij een hoge contrast ratio zal zwart als zwart worden weergegeven en zie je ook meer nuances in grijs. Een contrast ratio van 1000:1 wil bijvoorbeeld zeggen dat het wit duizend keer helderder is dan het zwart.

Plasmaschermen hebben een hoger contrast dan LCD-schermen, al hebben Samsung en Philips wel al LCD-televisies met een contrast ratio van 5.000:1 en 6.000:1, terwijl de andere merken het doorgaans moeten stellen met een contrast ratio van 600:1 tot 1.300:1.

Wat wordt bedoeld met lichtopbrengst?

Plasmaschermen hebben een hogere lichtopbrengst dan LCD-schermen. Praktisch gezien wil dat zeggen dat je overdag probleemloos naar een plasmascherm kunt kijken, terwijl bij de meeste LCD-schermen een minimale verduistering van de woonkamer noodzakelijk is wegens een gebrek aan contrast.

Hoewel de fabrikanten daar al een mouw hebben aan gepast, bestaat het gevaar dat stilstaande beelden bij een plasmascherm inbranden . Inbrandverschijnselen doen zich voor bij de eerste tweehonderd gebruiksuren. In feite komt het erop neer dat de lichtopbrengst dan drastisch vermindert en in klaarlichte dag naar je tv kijken minder evident wordt. Bij LCD-televisies bestaat dit inbrandgevaar niet.

Wat is HD-ready?

Wie een plasma- of LCD-tv koopt, komt ook te weten of het toestel HD-ready is of niet, waarbij HD staat voor High Definition, te vertalen als ,, hoge resolutie ''. Resolutie staat voor het totaal aantal pixels op een beeldscherm. Een hogere resolutie biedt een veel groter detail en beeldscherpte.

We spreken al van HD-tv als een beeldscherm tenminste 720 beeldlijnen heeft, het 16/9 breedbeeldformaat en meerkanaalsgeluid. Er bestaan ook al enkele schermen met 1.080 beeldlijnen en die worden wel eens True HD genoemd, échte hoge definitie dus. Concreet zal het beeld op een HD-tv vijf keer scherper zijn dan bij een klassiek toestel (dat maar 576 beeldlijnen heeft) en je krijgt er een 5.1-geluid in Dolby Surround bovenop.

Veel wordt er echter nog niet in hoge definitie uitgezonden. Wel al het WK Voetbal in Duitsland. Ook bij ons, maar alleen via Euro1080 en Astra-satelliet.

Omdat verondersteld wordt dat traditionele zenders over enige jaren wel gaan uitzenden in hoge definitie en omdat ook de sector van het home entertainment zich op die nieuwe standaard geworpen heeft, kan je nu al een HD-ready toestel kopen. Dat toestel is het best voorzien van een HDMI -ingang ( high definition multimedia interface ), de alles-in-één digitale aansluiting voor de toekomst, voor beeld, geluid en een bedieningsinterface. HDMI vervangt de traditionele Scart-aansluiting en is noodzakelijk om in de toekomst Blu-ray of HD-dvd af te spelen.

Massive

2006-06-05T17:09:00.000+02:00

De Antwerpse groep Massive/PLI, Europees marktleider in verlichting, neemt de Duitse specialist Trio over. En er liggen nog overnames ter studie.
TRIO Leuchten treedt toe tot de groep Partners in Lighting International (PLI), voorheen bekend als Massive, op de vooravond van de start van de Light & Building beurs in Frankfort. Trio Leuchten is gespecialiseerd in lifestyle-verlichting voor de consumentenmarkt en wordt vooral verdeeld via meubelwinkels. PLI was tot nu toe in Duitsland vooral actief via het doe-het-zelfkanaal en krijgt er met Trio een afzetkanaal bij in de consumentenmarkt.

De overname past in de uitbouw van PLI tot een multimerkengroep die de markt bewerkt via verschillende afzetkanalen. In 2004 nam het bedrijf bijvoorbeeld Modular uit Roeselare over, een specialist in architecturale designverlichting.

PLI is marktleider in West-Europa met een marktaandeel van 7% en een omzet van 343 miljoen euro. De nummer twee, Eglo, haalt een marktaandeel van 2 tot 3%. De markt voor verlichting is aan het consolideren en de verlichtingsgroep, met hoofdzetel in Kontich, staat daarbij duidelijk aan de koperskant.

Via Trio Leuchten komt er 43 miljoen euro omzet bij en een honderdtal medewerkers. De groep telt nu wereldwijd 5.000 mensen. In het thuisland België heeft Massive geen productiecapaciteit meer, maar in Kontich staat wel het Europese distributiecentrum. Massive, dat bekend is als kostenleider, heeft zijn productie voor consumentenverlichting vrijwel volledig overgeheveld naar China.

,,We sluiten ons aan bij de Europese marktleider omdat we belangrijke voordelen in sourcing zien en ons voort kunnen concentreren op de uitbouw van Trio'', zei ceo Bernd Müller, een van de twee hoofdaandeelhouders van Trio.

Jules Noten, sinds september 2003 ceo van PLI, zei dat de groep al geruime tijd mogelijkheden onderzocht om in Duitsland en Frankrijk actief te worden in lifestyle-verlichting en het afzetkanaal van de meubelwinkels. ,,Trio sluit goed aan en versterkt onze leidende positie.''

PLI maakt op de verlichtingsbeurs in Frankfort ook een nieuw merk bekend. Het gaat om de lancering van de designverlichting Lirio. Die zal via een exclusief distributiekanaal worden verdeeld. ,,Lirio staat voor betaalbaar luxedesign'', zegt Noten. Hij verwacht dat Lirio als nieuw merk in een tijdspanne van 5 tot 6 jaar 20 tot 25 miljoen euro omzet boekt. PLI is voor 85% in handen van de durfkapitaalgroep CVC Capital Partners en voor 15% van het management. Toen CVC in 2002 het bedrijf overnam van de familie De Jaeck bestond de groep hoofdzakelijk uit één merk (Massive) dat het vooral van de doe-het-zelfmarkt moest hebben. Onder impuls van Jules Noten (ex-Unilever) werd een multimerken- en multichannelstrategie uitgebouwd.

PLI deed het afgelopen jaar opnieuw beter dan begroot, met een operationele cashflowmarge van ruim 15% op een omzet van 343 miljoen euro. CVC dacht vorig jaar nog aan de verkoop van de groep, maar besloot PLI te houden en de marktleiderspositie voort uit te bouwen. PLI bestudeert nog een overname in de markt van architecturale verlichting.

Domoticasysteem

2006-03-21T11:20:00.000+01:00

Misschien zegt het u niets, een voorgeprogrammeerd huis waarin de rolluiken stipt om halftien automatisch naar beneden gaan en het alarmsysteem inschakelt als de deur gesloten wordt. En zet u uw kopje troost 's morgens echt wel liever zelf. Toch kiezen almaar meer Belgische bouwers voor domotica, een centraal systeem van waaruit elektrische en elektronische toestellen kunnen worden geprogrammeerd.
Voorlopig gaat het om een marginaal deel van de bouwmarkt: vorig jaar werden volgens het Belgisch Centrum voor Domotica en Immotica (BCDI) 1.700 domoticasystemen geplaatst, goed voor 380 miljoen frank. In 1995 puurde de sector 150 miljoen frank omzet uit ongeveer 600 verkochte systemen.
De Amerikaanse producent HAL (Home Automated Living) lanceert nu in België een domoticasysteem (HAL 2000) met spraaktechnologie. Maar de lancering is voorlopig een maat voor niets: ook al komt die technologie van eigen Vlaamse bodem (L & H), het pakket is alleen in het Engels verkrijgbaar. Wie dus zijn pc wil bevelen de radio op Donna af te stemmen, zal dat in mooi Engels moeten doen.
In het najaar volgt er volgens HAL en de verdeelfirma Cocoonz een versie met een Nederlandse spraakmodule. Het pakket zal niet alleen via klassieke domotica- of beveiligingsinstallateurs worden verdeeld, maar ook te koop zijn in computerketens.

Floep
Elke huisbewoner kan aan een gewone Windows 95-pc hardop bevelen of een commando doorgeven via telefoon. De pc, die gekoppeld is aan het gewone elektriciteitsnet, verstuurt die instructies over het bestaande lichtnet in het huis en oeps, het licht in de badkamer floept aan. Het lijkt heel eenvoudig, maar er zijn nog hinderlijke beperkingen. De pc, die zogezegd natuurlijke taal begrijpt, verstaat bijvoorbeeld alleen ,,turn the lights on'' in plaats van ,,switch the lights on''. Je moet het maar weten.
Als die pc ook een Internetaansluiting heeft, kan je hem bijvoorbeeld ook bevelen om de koers van je favoriete aandelen even op te snorren terwijl je de strijk helaas nog zelf aan het doen bent.
Domoticasystemen zijn er in alle maten en gewichten, gaande van heel eenvoudige systemen die alleen de lichten bedienen, tot pc-gestuurde systemen via aparte bekabeling waar zowel het alarmsysteem als alle huishoud- en hifi-toestellen mee verbonden zijn. De prijzen variëren dan ook tussen 50.000 en 1 miljoen frank. Volgens het BCDI kost een ,,gemiddelde installatie in een gemiddelde woning'' momenteel 225.000 frank. De technologie van HAL kost volgens de verdeler ongeveer 70.000 frank, installatiekosten inbegrepen.

Hebbeding
Hoewel de prijs in veel budgetten past, zal het spraakgedreven domoticasysteem toch nog veel worden bijgeschaafd om een breed publiek van het nut ervan te overtuigen. Er zit ook nog altijd behoorlijk wat ruis op de spraakherkenning. Voorlopig blijft het een hebbeding voor early adopters.
En wat gebeurt er als de domotica-installatie een fout maakt en het huis afbrandt omdat de oven per ongeluk twintig uur in plaats van twintig minuten op 200 graden voorverwarmde? ,,De computer vraagt telkens om bevestiging van een bevel, dus kan hij eigenlijk niets verkeerd begrijpen. Bovendien kunnen dingen zoals een oven of warm water ook zonder domotica schade veroorzaken'', zegt Tim Shriver van HAL. Maar tegen kinderen van tien die George snel leren om het warm water uit te schakelen als papa onder de douche staat, is geen beveiliging opgewassen.

Domotica

2006-03-20T11:20:00.000+01:00

Misschien iets minder tot de verbeelding sprekend dan het automatiseren van je woning via HAL2000, maar daarom zeker niet minder nuttig of praktisch, is het beveiligen van je huis of bedrijfspand met draadloze camera's. The Wireless Corporation, een jong bedrijf uit het Waasland bemand met oude ratten uit de distributiesector, heeft zo'n oplossingen uitgewerkt, al dan niet op basis van personal computers. Het bedrijf bestrijkt daarmee het hele bewakingsgamma, van kinderkamer tot kantoorgebouw. In zijn eenvoudigste vorm bestaat het systeem uit een draadloze camera die over de wereldwijd erkende 2,4 GHz-band een video- en audiosignaal doorzendt naar een kleine monitor over een afstand van minimaal 50 en maximaal 200 meter. Ideaal voor het bewaken van kinderkamers, hospitaalbedden, gangen, enzovoort. Vooral omdat zelfs in de basisversie al voorzien is dat je vier camera's kunt gebruiken, waarvan de beelden om de vier of acht seconden sequentieel getoond worden. De camera's zijn zelfs uitgerust met infraroodcellen om ook in het donker opnames te kunnen maken. En best van al: ze zijn draadloos, wat betekent dat je ze gerust kunt verplaatsen zonder alle draden mee te moeten zeulen. Sinds de introductie van deze combinatie een paar maand geleden heeft The Wireless Corporation er in ons land al honderden van verkocht - soms zelfs in verrassende omgevingen,zoals bij landbouwers die hun vee in het oog wilden houden.

Met pc
Met hetzelfde apparaat, dat naar keuze in zwart/wit of kleur werkt in een al dan niet waterbestendige uitvoering, kunnen uiteraard ook opslagruimtes, winkels, inkomhallen, wachtzalen, kantoren en labo's bewaakt worden, maar The Wireless Corporation heeft hier ook een meer gesofistikeerde versie voor ontwikkeld op basis van een personal computer. In dat geval wordt er een draadloze audio/video-ontvanger aan toegevoegd, plus een USB 'video grabber', een toestel dat via de USB-interface videobeelden digitaliseert voor opslag op en verwerking door de pc, en speciale bewakingssoftware met bewegingsdetectie. Zodra de camera een beweging waarneemt, worden de beelden geregistreerd op de harde schijf van de pc, gecomprimeerd en in een .exe-bestandje gestopt dat je via e-mail naar een bepaald adres kunt sturen. Het systeem stelt je ook in staat om van op afstand met een andere pc in te bellen en via de camera te kijken wat er precies aan de hand is. Eventueel kan de bewakings-pc je zelfs waarschuwen via de telefoon, een gsm of een personenzoeker, terwijl hij beeld en geluid al vastlegt op de harde schijf voor latere raadpleging.

Audio en video door de lucht
Een van de onderdelen van die bewakingsopstelling, de draadloze audio/video-ontvanger, maakt ook deel uit van een ander gamma, Wavecom, voor draadloze audio/video-overdracht.
Met behulp van een zender en een ontvanger kun je hiermee over een afstand van maximum 100 meter audio en video van bijzonder hoge kwaliteit draadloos verzenden, dwars door muren, deuren, vloeren en plafonds. Bij de tests die we zelf op een monitor uitvoerden, was nauwelijks te merken dat we met een 'heruitzending' te doen hadden. Op de Wavecom-zender zitten, al naargelang het model, aansluitingen voor video,stereo-audio en een VGA-ingang, terwijl de ontvanger video, stereo-audio en een aansluiting voor de antenne-ingang van een tv heeft.
Dat betekent dat je op het tweede model van de reeks niet alleen een videorecorder, een satellietdecoder, een stereo-installatie, een videocamera of een DVD-speler kunt aansluiten, maar ook draadloos beelden van je computer naar een televisietoestel of een projector kunt sturen. Ideaal wanneer je bijvoorbeeld een DVD-speler in je computer hebt zitten en een film wil doorzenden naar je huiskamer-tv, of MP3-bestanden van je computer naar je stereo-installatie wil sturen. Uiteraard is deze opstelling ook bruikbaar in een bedrijfscontext, waar de computer waarop een presentatie staat zich bijvoorbeeld niet in dezelfde ruimte bevindt als de videoprojector. Met behulp van een draadloze muis of een draadloos klavier kun je dan vanaf de projector de pc besturen en de beelden opvragen voor projectie.
Momenteel ligt er voor de zendvergunning nog een derde model ter goedkeuring bij het BIPT, het Belgisch Instituut voor Post en Telecommunicatie. Dit model is speciaal bedoeld om het signaal van de kabeltelevisie draadloos naar een ontvanger te zenden die dan gekoppeld kan worden aan een monitor of een tv-toestel op een andere plaats. Dat het draadloze zend/ontvangconcept wel degelijk aanslaat, bewijst het feit dat Canal+ al een speciaal pakket samenstelt van zijn decoder plus een Wavecom-toestel om ook elders in een woning deuitzendingen van Canal+ te kunnen bekijken. Speciaal met het oog op DVD brengt The Wireless Corporation ook nog een stel draadloze luidsprekers op de markt die je tot op 50 meter van je DVD-speler of tv-toestel kunt opstellen om de achterkanalen van je Surround Sound weer te geven of bijvoorbeeld muziek naar je tuin te halen, zonder dat je met draden moet gaan sukkelen. Want draadloos wordt nu eenmaal het devies van de 21ste eeuw, op alle vlakken

Spraaktechnologie

2006-03-19T11:19:00.000+01:00

Binnenkort springt de televisie aan op het gewenste kanaal wanneer u dat beveelt, bestelt u via uw ijskast melk bij de kruidenier als u 's morgens vergeefs de ijskastdeur hebt opengetrokken en luistert de audioketen naar uw gesproken commando's. Alleen wil de cd nog niet vanzelf in de cd-speler kruipen. Spraaktechnologie staat voor de deur van ons dagelijks leven te trappelen. Wie worden de grote spelers op die markt?

Lernout & HAUSPIE heeft sinds begin dit jaar al een mooi palmares van overnames weten op te bouwen. De Ieperse spraaktechnologiegroep kon de overname van het Amerikaanse Dictaphone bekendmaken, waarmee het verdubbelde in omvang. Vorige week volgde de acquisitie van Dragon, een gedegen Amerikaanse concurrent voor spraak-naar-teksttechnologie.

Maar ook andere spelers laten zich niet onbetuigd. Philips en IBM, om de twee grootste te noemen, hebben al enige tijd een alliantie aangekondigd. En het zijn niet de enige die zich bewegen op de steeds groter wordende markt van spraak- en taaltechnologie.

Die markt is in volle evolutie en velen vinden het nog te vroeg om te zeggen hoever ze zich binnen enkele jaren zal uitstrekken. Zoals Jo Lernout zelf zegt: het vraagt niet veel verbeelding om in te zien dat spraaktechnologie voor zowat alle toepassingen nuttig kan zijn. Apparatuur moet worden bediend en als dat kan met gesproken commando's, verbetert het gebruiksgemak.

In 1998 werd de waarde van de markt van software voor pure spraak- en taaltechnologie geschat op 700 miljoen dollar (30 miljard frank). Voor 2001 is dat 5 miljard dollar (210 miljard frank), voor 2003 bedraagt de raming 8 miljard dollar (336 miljard frank).

Maar in feite gaat het niet om een homogene markt en bestaat ze uit verschillende segmenten en zijn er daarop verschillende technologieën aanwezig.
# Eén van de belangrijke deelmarkten op dit ogenblik is de medische markt , die voornamelijk is gesitueerd in de Verenigde Staten. Op die deelmarkt staat Lernout & Hauspie sterk, zegt analist Kurt Janssens van KBC-Securities. De groep ondervindt er alleen nog concurrentie van IBM en Philips, en dan nog alleen voor een deeltje ervan, de dicteersoftware.

De markt bestaat uit een heel proces, waarbij spraaktechnologie toepassingen biedt voor haast elke fase. Een arts dicteert zijn prestaties in een dicteerapparaat, dat het gesproken woord (liefst digitaal) opslaat. Het is hier dat Dictaphone, dat L & H begin maart verwierf, 60 procent van de markt bezet.

Vervolgens gebeurt er een omzetting naar tekst en daar doet de spraaktechnologie haar intrede. Dictaphone doet dat nu via typistes, maar met machine-omzetting verhoogt de efficiëntie uiteraard bijzonder sterk. Hier zijn zowel L & H als Philips en IBM actief.

Dan gaat alles naar een transcriptiebedrijf, dat correcties doet en de tekstopmaak verzorgt. Het is in deze fase dat het Amerikaanse Medquist activiteiten ontplooit. L & H en Medquist zijn een verregaande samenwerking aangegaan, en het geschil tussen beide partners over de toegang tot die markt werd vorige week bijgelegd. Begin dit jaar nam L & H nog twee kleinere bedrijven in dezelfde branche over.

Ten slotte volgt daarop nog het doorspelen van die gegevens naar de sociale zekerheid voor de terugbetaling van medische prestaties.

De kracht van L & H bestaat erin dat het bedrijf het hele proces meester kan. De andere spelers zijn telkens maar aanwezig in een bepaalde fase. Naarmate artsen en ziekenhuizen dit werk uitbesteden, zal een speler die het hele proces aankan, sterker staan. De waarde van de gezamenlijke markt wordt geraamd op meer dan 8 miljard dollar (340 miljard frank).
# Een tweede grote deelmarkt bestaat uit vertaaldiensten. L & H, Bown en Berlitz vormen hier de top-3, maar wat het Belgische bedrijf onderscheidt van zijn concurrenten, is dat de twee andere slechte financiële cijfers halen. Ook hier spreekt het voor zich dat het gebruik van machinevertalingen, waarbij de rol van de menselijke vertaler beperkt kan blijven tot het aanbrengen van de laatste correcties, een enorme efficiëntiewinst inhoudt.

L & H kon zo afstand nemen van zijn concurrenten. Een andere belangrijke troef van L & H is zijn meertaligheid.

Het kocht zichzelf in in de vertaaldienstenmarkt onder meer via de overname van het Belgische Mendez. Bovendien gaat het bedrijf voluit voor de aanbieding van die diensten via het Internet, onder meer via de website van Microsoft Office.
# Het derde grote deelgebied bestaat uit allerlei toepassingen en producten waarbij de constructeurs of dienstenleveranciers spraaktechnologie inbouwen in de eigen oplossingen. Nu al zijn de toepassingsmogelijkheden voor spraak- en taaltechnologie niet meer te overzien. Spraaktechnologie wordt gebruikt om speelgoed te bedienen, het wordt ingebouwd in beveiligingstechnologie, het wordt aangewend in allerlei domotica-toepassingen.

Telefonie is één van die markten. Het belangrijkste segment bestaat uit callcenters, op dit ogenblik in volle bloei. De waarde ervan vorig jaar werd geraamd op 200 miljard dollar (8.400 miljard frank) wereldwijd. In de VS werken 2,8 miljoen mensen in callcenters, in Europa ongeveer 1 miljoen. Veelal bestaat hun werk in het beantwoorden van relatief eenvoudige vragen naar informatie. Spraaktechnologie maakt het mogelijk die antwoorden te verstrekken via computer.

Een tweede segment van deze deelmarkt wordt gevormd door het Internet. Iedereen beseft onderhand dat het potentieel van dat medium veel groter is als het Internet ook toegankelijk wordt via andere toestellen dan de pc. Telefoon is het meest voor de hand liggende, en dan zijn we maar een kleine stap verwijderd van spraaktechnologie.

Deze markt is in volle beweging. De meeste spelers, zoals Nokia en Philips, hebben al overnames gedaan om klaar te staan wanneer de spraaktechnologie er doorbreekt. Telecom-operatoren als Orange en France Télécom zijn bezig met tests voor spraaktechnologie.

L & H staat hier met zijn tekst-naar-spraaktechnologie ijzersterk. Concurrenten zijn onder meer Lucent, vooral voor gesproken toegang tot het Internet. Lucent is overigens zelf klant van L & H. Het eveneens Amerikaanse Nuance, dat een Nasdaq-notering heeft aangevraagd, heeft geen tekst-naar-spraaktechnologie, wel spraakherkenningssoftware. Philips is actief op de markt voor callcenters, het Amerikaanse SpeechWorks legt zich toe op toepassingen voor de beurswereld.

L & H heeft hier weer een totaalaanbod en speelt zo een vooraanstaande rol, maar is niet dominant, zegt Kurt Janssens.

De automobielmarkt vormt een ander belangrijk onderdeel van deze deelmarkt. Autoproducenten worden belangrijke afnemers van spraaktechnologie, zegt Philip Vermeulen, afgevaardigd bestuurder van FLV Fund, dat risicokapitaal verschaft aan bedrijven die spraaktechnologie aanwenden. Het gebruiksgemak en veiligheidsvereisten maken van spraaktechnologie een gedroomd instrument om allerlei bijkomende faciliteiten aan te bieden aan de chauffeur, zoals toegang tot het Internet om de reisweg uit te stippelen of andere informatie op te vragen, e-mails te ontvangen en verzenden, én je ijskast thuis te vragen of er nog melk is, waarna die de kruidenier... Bovendien lijkt het erop dat overheidsregulering spraaktechnologie voor de auto nog een duwtje in de rug zal geven.

De autobouwers gaan voor die technologie te rade bij bedrijven als Delphi, een spin-off van General Motors, en Visteon, vroeger van Ford. Verwacht wordt dat die markt doorbreekt vanaf volgend jaar. Autobouwers zijn des te meer geïnteresseerd omdat ze, indien ze zelf dergelijke diensten gaan aanbieden, recurrente inkomsten verwerven in plaats van de eenmalige verkoopsinkomsten waar ze het nu moeten mee stellen, meent Janssens. In hun kielzog volgen bedrijven als Sony en Clarion, die audio-systemen voor auto's ontwerpen, maar ook willen meespelen in het ontwerp van navigatiesystemen.

L & H is hier zeker geen uitgesproken leider. De kaarten zijn evenwel nog niet verdeeld, de markt moet zich nog vormen.

Een ander belangrijk segment blijft natuurlijk de pc-industrie. Nu bevat dat vooral dicteersoftware. Dragon heeft in de VS zo'n 60 procent in handen, L & H een kwart van de markt. IBM bezet de rest, Philips is nagenoeg afwezig. In Europa verdelen L & H en Philips de markt. In Japan is Dragon goed aanwezig, via allianties met Sony en Toshiba. Daar bestaat uitzonderlijk veel interesse voor deze toepassing, omdat het Japanse schrift moeilijk op een klavier is te krijgen. Dat geldt ook voor China, reden waarom L & H twee jaar geleden een spin-off van computerbouwer Apple overnam.

Janssens twijfelt er overigens aan of die markt nog een grote toekomst heeft. Als spraaktechnologie binnenkort standaard wordt ingebouwd in besturingssystemen als Windows, is het uit met de pret. Daarvoor zullen de marges op de verkochte licenties te klein zijn. Dan bestaat het enige voordeel voor een spraaktechnologiegroep uit de imagowinst wanneer een constructeur een kwaliteitslabel verbindt aan de geleverde software. Genre ,,L & H inside'', zoals nu ,,Intel inside''. En natuurlijk zal dat de gebruikers doen wennen aan de technologie, waardoor de markt zal vergroten.

Uiteraard zullen pc-gebruikers hun pc ook blijven gebruiken voor allerlei diensten, zoals het boeken van reizen, bankverrichtingen, enzovoort. Uiteindelijk lijkt de grootste hinderpaal om te kunnen voldoen aan de vraag van die markten, het tekort te zijn aan geschoolde ingenieurs om die software te ontwerpen. De overname van Dragon door L & H kan hier betekenisvol zijn. Dragon heeft een groep ingenieurs in huis die tot de wereldtop behoren.

Een doorbraak van deze markten wordt maar verwacht binnen twee tot drie jaar. L & H zit hier zeker goed, maar het zal de kunst zijn klaar te zitten wanneer de markt het vereist.

Andere toepassingen voor deze deelmarkt zitten in spraakbediening van allerlei huishoudelijke apparaten, zoals audio-systemen, televisie, video. Philips heeft het voordeel thuis te zijn op die markt. In de Leuvense vestiging, het kenniscentrum van de groep voor digitale signaalverwerking en afstandsbediening, werken ingenieurs aan audio-installaties die kunnen worden bediend met gesproken commando's. De tests zijn veelbelovend, Philips wil klaar staan binnen twee tot drie jaar. Het zal een taak zijn voor L & H hier partners te zoeken.

De reeks mogelijke industriële toepassingen van spraaktechnologie is eindeloos. Het gaat bijvoorbeeld over het beheer van magazijnen, waarbij de computer gesproken instructies kan doorgeven aan de magazijnier en die op zijn beurt de inventaris kan bijhouden via gesproken commando's aan de computer. Meestal zijn dit niches waar de grote spelers niet aanwezig zijn.

Die groten zijn stilaan bekend. Op de totale markt zijn alleen nog Lernout & Hauspie, Philips en IBM aanwezig. Het lijkt er zelfs op dat de markt evolueert naar twee grote blokken. Philips en IBM hebben allianties aangekondigd, maar het blijft afwachten wat daarvan komt.

Dat wil niet zeggen dat daarmee de spraaktechnologiemarkt in een vaste plooi begint te vallen, daarvoor is ze nog te jong. Zodra grote groepen als Sony of Microsoft, die ook nu al eigen activiteiten in de branche ontwikkelen, overtuigd zijn dat hier geld mee valt te verdienen, kunnen ze nog altijd beslissen zich voluit te storten op spraak- en taaltechnologie.

Voor elk moment van de dag andere verlichting

2006-03-18T10:32:00.000+01:00

Het woord ,,cocoonen'' is onverbiddelijk verbonden met de jaren tachtig, maar het gebruik wint nog steeds terrein. Vlamingen leven meer en meer binnenshuis, getuige de home cinema's, de uitgebouwde badkamers en keukens en de verkoop van veiligheidssystemen.

Het accessoire waar je dat het best aan ziet, is de verlichting: de tijd dat je met één centraal peertje en een occasionele schemerlamp een verlicht huis had, is lang voorbij. In elke kamer hoort een heel net van spotjes, wand- en staande lampen, allemaal uitgerust met dimmers en desnoods afstandsbediening.

Halogeenlampen zijn nog steeds razend populair, maar zullen volgens experts over tien jaar verdwijnen ten voordele van energievriendelijker lampen. De bekendste daarvan zijn led-lampen (light emitting diode), die zuiniger zijn dan de huidige spaarlampen en een minder ,,arm'' licht geven. Maar voor sfeerverlichting worden led-lampen nog steeds geklopt door klassieke lampen.

De luchter is niet weg: meer en meer wordt hij een lichtsculptuur, die interessante lichtvlekken op muur en plafond projecteert en een geheel vormt met meubels en muren.

Domotica

2006-03-13T10:03:00.000+01:00

Living Tomorrow

2006-03-12T10:02:00.000+01:00

Hoe ziet de toekomst eruit? Zullen we met de dieren praten of met het fornuis en de microgolf in de keuken? Het laatste lijkt waarschijnlijker. Om er een idee van te krijgen, moet je naar de tweede Living Tomorrow, beter bekend als het Huis van de Toekomst in Vilvoorde. Dat opent vandaag de deuren. En als het een beetje meevalt, doet Living Tomorrow in de nabije toekomst hetzelfde in Londen, Amsterdam, Berlijn, in Silicon Valley en ergens in China.

Door een raam op de eerste verdieping tillen enkele verhuizers het meubilair van de Italiaanse kinderkamer voorzichtig naar binnen, in de gang wordt geverfd, terwijl in het kantoor van de toekomst enkele nieuwe toepassingen worden getest. Enfin, het tweede Huis en Kantoor van de Toekomst van de vzw Living Tomorrow is nog niet helemaal klaar.

In de cafetaria bengelt wel al een sterk vergrote versie van de Acarus Domesticus Futurus , zeg maar de Huismijt van de toekomst. Het bier wordt blijkbaar wel nog getapt uit een kraan en we drinken de cola nog uit een glas, maar een eindje verder in de keuken luistert een pc naar gesproken bevelen. Die computer houdt onder meer automatisch de keukeninventaris bij. Misschien kan hij wel verwittigen wanneer de boter bijna opgesmeerd is. Spraaktechnologie maakte het ook mogelijk het glazen en met zonnecellen bedekte dak te openen met het bevel ,,Dak open''.

In het huis staat uiteraard een home theater waar de gestresseerde zakenman wat kan bijkomen. Extraatje: hij kan die kamer ook als home office gebruiken.

In de living volstaat een gesproken bevel om de kamer helemaal aan te passen aan de stemming of mood van het moment. Stel dat je ,,nacht'' roept, dan gaat het tv-toestel automatisch uit, vallen de gordijnen dicht, springt de beveiliging aan en wordt de (elektronische) open haard gedoofd. Je pyjama aantrekken en een nachtzoen geven moet je wel nog zelf doen, voorlopig toch nog.

Peter Bongers, ceo van Living Tomorrow, ziet dat het goed is. Hij leidt samen met architect Frank Beliën het project. Het is wel frappant dat twee Limburgers Brussel komen tonen hoe de toekomst eruit zal zien.

Het tweetal liep een tiental jaren geleden rond met het idee een Huis van de Toekomst te bouwen. Zij hadden wel een hele tijd nodig om de scepsis weg te werken. Tien jaar later lijken ze het goede tempo gevonden te hebben. Op 24 mei opent het tweede huis in Vilvoorde. Ondertussen vonden ze met de hulp van de stad Amsterdam een flinke lap grond vlakbij het futuristische ArenA, het hypermoderne voetbalstadion van Ajax. ,,Daar komt ons derde huis. Het is een echte toplocatie, want er komt nog een mega filmcomplex; het treinstation wordt een architecturaal hoogstandje en er zijn enkele hoofdkwartieren gevestigd van grote bedrijven'', zegt Peter Bongers.

Maar de expansie gaat verder. ,,We verwachten elk ogenblik de toelating om een project te starten in Londen, vlakbij de Millennium Dome. Er wordt bovendien onderhandeld met de stad Berlijn, maar die gesprekken verlopen vrij moeizaam. Wij streven naar toplocaties, zoals in Amsterdam en Londen, maar de normale grondprijzen in die steden zijn voor ons onbetaalbaar. Dat is een te hoge drempel om te starten. De gronden die de stad Berlijn in aanbieding heeft, zijn vrij schaars. We zien nog wel.''

Daarnaast wordt er gedacht aan een project in de Californische Silicon Valley en onlangs bracht de vice-premier van China een bezoek aan Living Tomorrow. ,,Wij streven op iets langere termijn naar een tiental locaties: vijf in Europa, drie in de VS en een tweetal in Azië.''

Belangrijk is dat de naam Living Tomorrow en het concept van het Huis van de Toekomst internationaal beschermd zijn. ,,Wij zijn ervan overtuigd dat dit een uitstekend concept is dat heel wat bedrijven kan aanspreken en dat we kunnen exporteren'', zegt Peter Bongers.

,,In 1995 toonden wij in ons eerste huis al een keukencomputer met e-commerce mogelijkheden via het Internet. In die tijd was dat zeer revolutionair. Wij werken samen met zes, zeven onderzoekslaboratoria van internationale en toonaangevende bedrijven. Op die manier hebben we een goed onderbouwde visie van hoe de toekomst er zal uitzien.''

Een bewijs daarvan is misschien wel dat Bill Gates, de getormenteerde topman van Microsoft, naar Vilvoorde kwam om het eerste Huis van de Toekomst te openen. ,,Hij gaf er de openingstoespraak en enkele weken later stuurde hij een cameraploeg. Hij gebruikte de beelden geregeld bij uiteenzettingen en toonde ons huis en de technologie erin als voorbeeld op een internationaal congres over distributie in het Canadese Vancouver. Dat is een beetje het Davos van de distributie. Daar zaten heel wat topmensen van onder meer Delhaize, Colruyt en GB in de zaal en die vielen naar het schijnt bijna van hun stoel toen ze beelden van het Huis van de Toekomst zagen, begeleid door commentaar van Bill Gates.'' Volgens Peter Bongers heeft Gates ondertussen al beloofd de tweede Living Tomorrow te komen bezoeken.

Het eerste complex heeft een vloeroppervlakte van 1.200 m2 en kostte 250 miljoen frank, inclusief de technologieën. Het tweede meet 3.700 m2 en zal ongeveer 580 miljoen frank kosten. Het project in Amsterdam wordt begroot op 600 miljoen. Het geld komt grotendeels van de partners van Living Tomorrow. Dat zijn vooral bedrijven en enkele organisaties. ,,In ruil voor hun bijdrage hebben ze een waardevol marketing-, branding- en corporate image-instrument en kunnen ze het huis tijdens de weekdagen gebruiken om seminaries, dealerdagen of persconferenties te houden. Die bedrijven willen hun naam aan dit huis verbinden om te tonen dat ze in hun sector aan de top staan en hun tijd voor zijn.''

Tijdens weekends en vakanties is het huis toegankelijk voor het publiek, mits een toegangsticket van 300 frank. Scholen komen graag naar Living Tomorrow, bijvoorbeeld als onderdeel van een schoolreis. Dit zal wel een educatieve uitstap zijn, zodat Vlaams minister van Onderwijs Marleen Vanderpoorten wellicht geen bezwaar zal hebben.

Het eerste Huis van de Toekomst, dat inmiddels de deuren sloot, ontving 625.000 toeschouwers, of zo'n 125.000 per jaar. De helft van de bezoekers waren particulieren.

,,De ontwikkeling van het eerste complex was niet zo'n makkelijke klus. We hadden 157 partners en bijna vier jaar nodig om het project financieel rond te krijgen. Zo'n lange ontwikkelingstijd is niet logisch omdat dit project slechts vijf jaar kan meegaan. Daarom streven we ernaar om het aantal partners te verlagen en de ontwikkelingstijd in te korten. Voor het tweede huis is het aantal partners al gedaald tot 92. Het huis in Amsterdam wordt gebouwd in samenwerking met een zeventigtal sponsors en in Londen hopen we het te doen met vijftig mondiale en absoluut toonaangevende ondernemingen.''

De partners worden gekozen rond een tiental thema's die in het huis van de toekomst worden getoond. Informatica- en communicatietechnologieën waren in het eerste huis goed voor 35 procent. Dat is in het tweede huis al gestegen tot 65 procent. De andere thema's zijn onder meer mobiliteit, milieu, energie, domotica en media.

En elk thema heeft z'n eigen partners zoals Microsoft, 3Com en Lernout & Hauspie voor de informatica, KPN voor telecom, Tractebel voor energie enzovoort.

,,Wij proberen die nieuwe technologieën zo realistisch mogelijk voor te stellen. Ze worden geplaatst in een heel herkenbaar kader zoals een keuken of woonkamer. We werken in elke kamer met een geïntegreerd concept in plaats van onsamenhangende demo's. Op die manier krijg je tijdens een rondleiding van ongeveer twee uur een realistisch beeld van de toekomst''

,,In het nieuwe huis zal men bijvoorbeeld zien hoe de nieuwste agent technology van Microsoft werkt. Dat is een softwareprogramma dat je zou kunnen vergelijken met een soort geavanceerde persoonlijke secretaris. Het maakt een geïntegreerde communicatie mogelijk tussen gsm, laptop, pc, Internet, domotica, handpalmcomputers, enzovoort. Die agent is uitgerust met artificiële intelligentie zodat hij bijleert van het gedrag van de gebruiker. Stel dat u geregeld tennis speelt. De agent zal dat op den duur herkennen en als er ergens, waar dan ook, nieuws is over tennis, zal de agent die info aan u bezorgen.''

Een ander voorbeeld: u probeert iemand te telefoneren, maar die persoon is er niet. De agent zal uit ervaring weten wanneer de gezochte persoon makkelijk bereikbaar is en dan contact nemen op een moment dat het u ook past.

Maar niets is zo snel gedateerd als nieuwe technologieën. Daarom heeft zo'n Huis van de Toekomst een kort leven. Langer dan vijf jaar is niet houdbaar als het een beetje actueel wil blijven, en dan nog. Zelfs in zo'n korte periode moet het huis geregeld worden aangepast en gemoderniseerd. ,,De computers worden bijvoorbeeld tweemaal per jaar vervangen door nieuwe versies'', zegt Peter Bongers.

Living Tomorrow sloot een overeenkomst met de bouwgroep Verelst om het eerste project van Living Tomorrow een nieuwe bestemming te geven. De bouwgroep Verelst wil er een kantoorgebouw van maken en plande daarvoor een uitbreiding. Met het gemeentebestuur wordt daarover nog onderhandeld. ,,Als dit project niet doorgaat, denken wij eraan het terrein te reserveren om er eventueel onze hoofdzetel in onder te brengen of er plaats te maken voor een derde Living Tomorrow.''

Domotica

2006-03-11T10:02:00.000+01:00

iPronto

2006-03-10T10:01:00.000+01:00

Intelligente huishoudapparaten

2006-03-06T10:00:00.000+01:00

Het tijdperk van de intelligente huishoudapparaten nadert. Dankzij herkenningsplaatjes in de verpakking van een product of in je kleding zalhet toestel zelf zijn taken kunnen uitvoeren zonder handmatige programmatie vooraf. De apparaten moeten ons comfort en welzijn verhogen.
'HET is een maak je geen zorgen- verhaal,'' zegt Peter Bongers van het Huis van de Toekomst. ,,Wat telt, is dat technologie de individuen zoveel mogelijk de kans geeft om hun leven zo vrij en comfortabel mogelijk te leiden.'' Meer tijd dus voor vrije tijd, ontspanning en onthaasten.

Daarvoor komen er in ons huis elektronische apparaten die ons diensten aanbieden en zorgen voor ons welzijn. Dat kan mede door het gebruik van een technologie die radiogolven gebruikt om voorwerpen te identificeren, radio frequency identification (RFID), een alternatief voor bijvoorbeeld een barcode. Op die manier zijn alle producten herkenbaar door alle apparaten die met een lezer zijn uitgerust.

In huis wordt elke kamer verbonden met het internet en uitgerust met slimme toestellen en elektronische wanden. De elektronische netwerken die door ons huis lopen, kunnen ons ook virtueel in contact brengen met bewoners in andere huizen. Zo kun je via het beeldscherm samen koken met een paar vrienden.

Een virtuele huisassistent zal je helpen om je leven thuis aangenamer te maken zonder dat je extra inspanningen moet doen. Gewoon zeggen dat het te koud is, en de verwarmingsinstallatie wordt bijgestuurd.

Ook de intelligente agent, of een specifieke software, gaat zich inspannen voor je welzijn. Die agent kan je kijkgewoontes nagaan en voetbalwedstrijden aankondigen terwijl je naar een ander televisieprogramma aan het kijken bent.

Kortom, ons huis wordt een onderdeel van ons leven. We beginnen de dag in de badkamer waar een spiegel, een portaalsite, ons informeert waar de files staan, wat voor weer het wordt en welke kleding je het best aantrekt. Op een vrije dag geeft de spiegel suggesties voor daguitstapjes. Als je zin hebt om je haar te kleuren, kun je de gebruiksaanwijzingen van de spiegel aflezen. Dat kan ook voor je gewicht, via een weegschaal in de vloer voor de spiegel.

Op weg naar de keuken stop je nog even de vuile was in de wasmachine. Gekoppeld aan het internet herkent die de groene sokken in de witte was en via de display of spraaktechnologie wordt je gevraagd om die eruit te halen. De machine kiest zelf het juiste programma en de juiste mix van wasproducten en verzachters. Maar het toestel begint pas te wassen wanneer er op het elektriciteitsnet een overschot aan stroom is.

In de koelkast licht 's ochtends het ontbijtdienblad op met alles wat je nodig hebt. Het toestel herkent welke goederen je erin stopt en eruit haalt. Zo kan de koelkast een fles melk bijbestellen als de lege fles niet terugkeert naar haar plaats. De oven zal de bereidingswijze op de verpakking van de warme broodjes kunnen lezen en kiezen voor eerst ontdooien of onmiddellijk bakken. De dampkap verstopt na het koken het complete kookeiland en doet tegelijk dienst als sfeerverlichtingzuil.

Voor je naar je werk vertrekt, kun je dan nog even uitrusten op de digitale sofa met ingebouwde computer om aan je huisassistent te vragen een boodschappenlijstje op te stellen en inkopen via het internet te doen. Die staan dan 's avonds bij je aankomst voor de deur.

Trek je de deur achter je dicht, dan kun je met een veilig gevoel je huis achterlaten. Alle alarmsensoren en camera's kunnen met behulp van een eenvoudige internetaansluiting op afstand gevolgd en bediend worden. Je kunt je huis ook laten verder leven als je er niet bent: lichten gaan aan en gordijnen open volgens je eigen dagelijkse leefpatroon. Bij brand springen de deuren automatisch uit het slot en licht de veiligheidsverlichting op. Het centrale systeem zal de brandweer verwittigen.

,,Domme technologie heeft het leven niets te bieden. Intelligente des te meer'', staat er te lezen in Living Tomorrow. Een boek over wonen, werken en welzijn. Vandaag leven we in het overgangstijdperk tussen de twee en sukkelen we nog vaak met de bestaande technologie. Maar in 2025 zullen we volop kunnen genieten van het comfort.

Lichtschakelaars van Bart Spillemaeckers

2006-03-05T09:59:00.000+01:00

Drie jaar geleden ontdekte Bart Spillemaeckers wat hij wilde doen in zijn leven: de details van de wereld opblinken. Hij richtte Lithos op en ontwikkelde zijn eigen... lichtschakelaar. ,,Alles moest kloppen aan dat kleine ding."
Langer dan goed voor hem was, worstelde Spillemaeckers met de domotica in huizen. ,,Ik heb hele computers in muren gestoken.'' De vraag die hij telkens opnieuw kreeg van architecten was om die aartslelijke bedieningspanelen zo ver mogelijk uit het zicht te installeren. ,,Dat stoorde me'', zegt Spillemaeckers. ,,In de huizen waarin ik kwam, werd aan alles aandacht besteed. Aan de plinten, de deurklinken, de gordijnrails, de verhouding van de ramen in de muur. Maar als het op elektriciteit aankwam, doken toch weer die vreselijke plastic schakelaars op. Gewoon omdat er niet echt alternatieven waren."

De geschiedenis van de lichtschakelaar leest en oogt niet bijzonder sensationeel. Blijkbaar waren de mensen allang blij dat ze van die vettige petroleumwalmen verlost waren en deed het er niet toe hoe het ding eruitzag waarmee je die glazen peertjes aan het plafond deed ontbranden. Eerst waren er de volronde knotsen in bakeliet.

,,Die hadden nog wel iets'', zegt Spillemaeckers. Met veel fantasie kon je er nog iets voluptueus en sensueels in herkennen. Maar het liep voorgoed fout toen plastic het product van het gemak werd en dus ook de lichtschakelaar inpalmde. Het was gebruiksvriendelijk, makkelijk in het onderhoud en goedkoop. ,,Sindsdien gebeurde er weinig. De enige evolutie die er geweest is, is die van wie-kopieert-wie, en die is al twintig, dertig jaar bezig. Zonder dat er iemand echt met iets nieuws kwam'', zegt Spillemaeckers.

,,Wereldwijd zijn er amper vijfennegentig merken. Het zijn allemaal mastodonten, met tienduizenden werknemers. Ze houden zich niet bezig met de vorm van hun schakelaars. Als het maar functioneert. Lelijk of niet. Wat doet het ertoe? Ieder huis heeft schakelaars nodig.''

Waarom er geen mooie, esthetische objecten van maken, dacht Spillemaeckers. Hij zette een twintigtal schetsen van hoe zo'n schakelaar eruit moest zien op papier en liet de aanzetten een half jaar liggen. Na die tijd viel er een aantal overboord. ,,Ik wist steeds beter wat ik wilde. Het moest een vlak zijn, met een balkvormige drukknop waarvan de verhoudingen perfect in evenwicht waren. Er mochten geen schroeven zichtbaar zijn. Simpel en eenvoudig, dat waren de sleutelwoorden.'' Op het verwarmingselement in zijn provisoir bureau in Evergem staat zijn eerste prototype. Een blauwe plaat in inox met twee harmonische drukknoppen. Hij kwam ermee naar buiten op Interieur 2004 in Kortrijk en won er dadelijk een prijs mee. Lithos - de o in de vorm van een schakelaar - was geboren. ,,Ik had geen materiaalkennis en dat was een voordeel'', zegt Spillemaeckers.

,,Ik wilde het strak en sober houden, zonder al te minimalistisch te zijn. Ik hou van design dat geen design lijkt. Een goed ontwerp is een ontwerp waarvan de vorm als gegoten zit, waar niets gezochts of onnatuurlijks aan is. Mijn schakelaar valt niet op. Je bouwt hem in in de muur, de drukknop voel je op de tast en hij doet wat hij moet doen: het licht aansteken of doven. Meer moet dat niet zijn. Het druist in tegen het overaanbod van schakelaars en knoppen om van alles en nog wat te doen in een huis. De gordijnen openen en sluiten, de muziekinstallatie aan- of uitzetten, de video programmeren, noem maar op. Ik wilde de functie van mijn schakelaar reduceren tot zijn absolute minimum: als het donker is, steek je er het licht mee aan. Anderzijds ontwikkelde ik hem zo dat je er de gekste domotica op kunt aansluiten.''

De uitgepuurde eenvoud die Spillemaeckers voor ogen had, bleek niet zo eenvoudig te realiseren. Het vierkante vlak van de schakelaar moest perfect vlak zijn, zonder de kleinste afbuiging aan de randen. In inox - het materiaal dat Spillemaeckers wilde gebruiken - bleek dat haast onmogelijk. ,,Ik weigerde een toegeving te doen of een compromis te sluiten. Plastic was voor mij uit den boze. In het hart van de schakelaar was ik verplicht om met plastic onderdelen te werken, maar de buitenkant moest een zo natuurlijk mogelijk materiaal zijn. Metaal was de beste keuze.'' Machinaal kon hij zo'n strak vlak niet maken. Opnieuw duurde het een half jaar, alleen om het plaatje perfect recht te krijgen. ,,Fabrikanten haalden de schouders op en zeiden dat ik het onmogelijke van hen vroeg. Uiteindelijk vond ik iemand die bereid was om een oplossing te zoeken.''

Maar het absolute vlak was niet voldoende, het lijnenspel in het inox vlak moest zo lopen, dat het licht zo mooi mogelijk weerkaatste. Het waren details waar producenten nog nooit van gehoord hadden. ,,Gelukkig vonden we iemand die zijn schuurbanden wilde aanpassen, zodat we de juiste strepen in het plaatje kregen.''

En dat allemaal voor een stomme lichtschakelaar. Getuigt dat van enige neiging tot maniakaal gedrag? Spillemaeckers grijnst en wijst naar zijn bureau, dat kreunt onder de stapels boeken en papieren. ,,Rondom mij mag de grootste chaos heersen, als het op werk aankomt, ben ik een perfectionist.'' Een klein vierkant in een groot vierkant. Of vier vierkanten in een groot vierkant. Of acht. Meer zijn de schakelaars van Lithos niet. Lijkt het. Maar over iedere millimeter is nagedacht.

,,De verhoudingen volgen de regels van de gulden snede'', zegt Spillemaeckers. ,,Ik heb de computer alle berekeningen laten maken. Mijn tekeningen waren tot op een duizendste van een millimeter precies. De groeve aan de zijkant is 1,3 millimeter breed, die rond de drukknop 0,7. Niet groter, niet kleiner.'' Weer die grijns. ,,Maar verder ben ik een zeer makkelijke mens.''

Bestand tegen veelvuldig poetsen

Lithos betekent in de eerste plaats steen. Maar ook: veelvuldig, en uiteindelijk: eenvoudig. De eerste architect die de eenvoud van een Lithos-schakelaar in zijn ontwerp integreerde, was de Portugese architect Alvaro Siza. In de restauratie van een oude hoeve tot privé-woning aan de Belgische kust maakten de Lithos-schakelaars deel uit van het geheel. ,,Siza koos voor hout, bakstenen, pleisterwerk. Allemaal natuurlijke materialen. Onze witte schakelaars in inox pasten er perfect bij. Ze leken bij de muur te horen.''

Ook Robbrecht & Daem, Andrée Putman en onlangs Jean Nouvel ontdekten Lithos. In het onlangs geopende Hotel Silken Puerta America in Madrid, waar de negentien verdiepingen door telkens weer een andere architect of designer werden vormgegeven en aangekleed, installeerde Nouvel op zijn verdieping de schakelaars en stopcontacten van Lithos. Speciaal voor dat prestigieuze project ontwikkelde Spillemaeckers schakelaars en stopcontacten in aangepaste grijstinten - conform de eisen van Nouvel. ,,Dat is het fijne en unieke van ons product. Er zijn honderd zestig verschillende kleuren mogelijk. Van paars over oranje tot roze. We maakten zelfs schakelaars met logo's op."

Ook dat was een zoektocht. Want hoe zorg je ervoor dat de verf op inox niet gekrast raakt, vetvrij blijft en bestand is tegen veelvuldig poetsen?

,,Anderhalf jaar waren we ermee bezig. Het probleem was dat fabrikanten er wel in slaagden om twee of drie goed geverfde schakelaars te produceren, maar als het om honderd exemplaren ging, liep het fout. Ondertussen vonden we het juiste procédé. Er kwam een dubbele coating op, het geheel werd gebakken op tweehonderd tachtig graden en we werkten met een speciale onderlaag. Het laagje verf is bovendien voldoende dun om de belijning van de schakelaar te behouden. Ook dat was een voorwaarde. Ik wilde mijn schakelaar niet verliezen onder een hoop verf.''

Zestien verschillende modellen bracht Spillemaeckers uit. De variatie zit hem voornamelijk in de plaatsing van de drukknop. Onderaan of in het midden van de drager. Naast inox is er de keuze tussen nikkel, brons en fusain . ,,Waarvan ze vroeger de lopen van geweren maakten. Het is zwart met een groenbruine schijn'', zegt Spillemaeckers.

,,Het ontwerp is altijd hetzelfde, maar door de materialen creëer je andere sferen. Van meer klassiek - het brons - naar modern - inox.'' Ondertussen is er ook een goudkleurig model op de markt. ,,We werden gevraagd in Dubai, daar zijn ze op hun plaats. Als je ze zo ziet, vind ik ze aartslelijk en kitscherig, maar in het interieur met al zijn glitter en glamour komen ze tot hun recht.''

Ziedaar, anno 2005 is de gepersonaliseerde lichtschakelaar een feit.

Vraag blijft of de gemiddelde mens wel bereid is om daarvoor te betalen. Of is het geen gemiddeld product voor de gemiddelde mens? ,,Onze prijzen zijn behoorlijk democratisch'', zegt Spillemaeckers. ,,Tussen 28 en 250 euro.'' Dat valt mee. Maar waarom zou je 28 euro betalen voor een mooie schakelaar als je er voor 4 euro een vindt in de Brico? Het blijft uiteindelijk een ,,stomme'' schakelaar.

Volgens Spillemaeckers is het gewoon de volgende stap in een evolutie. ,,Vroeger was men tevreden met een bad en een lavabo als badkamer. Stilaan werd er bij de renovatie of bouw van een huis een budget vrijgemaakt voor wat meer design in de badkamer. Later kwam de keuken aan de beurt. Nu wordt er al bij het begin van een ontwerp gesproken over een lichtplan. Een budget voor schakelaars hoort daarbij.'' ,,Trouwens'', voegt Spillemaeckers eraan toe. ,,Het is niet nodig om in elke kamer een wat originelere schakelaar te zetten. Soms volstaan één of twee schakelaars op goed zichtbare plaatsen.''

Waar hij zijn inspiratie vandaan haalt? Spillemaeckers rommelt in een krat onder zijn bureau en haalt er reproducties uit van de Poolse schilderes Tamara de Lempicka. Zijn vingers glijden over de gebeitelde plooien in de grijze regenjas op het portret van dokter Boucard. ,,Voor mij is het hetzelfde gevoel. Het is die duidelijke lijn die ik ook in mijn lichtschakelaars wil.'' Verder verwijst hij naar het Bauhaus en de Italiaanse auto-ontwerper Sergio Pininfarina. ,,Hij speelde op een zodanige manier met lijnen. Ik denk dat hij om en bij de vierhonderd auto's tekende, van de grootste tot de kleinste, van de duurste tot de goedkoopste. Soms waren het pure stijloefeningen, waarbij hij speelde met vleugels, verborgen lijnen. Het was praktisch design, en dat vind ik prima. Mijn ontwerpen zijn er ook niet om op te vallen. Ze moeten zo mooi zijn dat je ze niet ziet, omdat ze perfect op hun plaats zitten.''

www.lithos-sb.be

De lelijke dingen in de wereld

Spillemaeckers groeide op met kunst. Zijn vader was leraar Grieks en hield een galerie open in het huis. Het waren de jaren zeventig en het gonsde er van de conceptuele kunst.

,,Onze vakanties waren opgedeeld in het bezoeken van kerken en musea en in wat voor ons gold als andere, plezante dingen. Blijkbaar draag ik er toch het een en het ander van mee. Aanvankelijk zag het ernaar uit dat ik een andere richting zou opgaan dan mijn vader. Ik was met mechaniek bezig en met elektriciteit, allemaal veel praktischer dan zijn liefde voor de kunst. Nu stel ik vast dat onze wegen elkaar kruisen. Ik ben op zoek naar schoonheid, met dat voordeel dat ik weet hoe elektriciteit functioneert.''

Ondertussen gonst het verder in het hoofd van Spillemaeckers. In een dik boek verzamelt hij de schetsen van zijn ideeën, van schoenen tot lampen.

,,Alles kan beter, weet je wel'', zegt hij, en hij grinnikt. ,,Er zijn nog veel lelijke dingen in de wereld. Ik heb geleerd dat je beter één ding goed kunt doen. Nu zijn er de lichtschakelaars. Het bedrijf moet functioneren, daarna kan ik weer beginnen tekenen en ontwerpen.''

Hij denkt aan een lamp. ,,Iedereen maakt uiteindelijk tafels en stoelen, maar een mooie lamp, een echt mooie lamp, probeer dat maar eens te vinden.'' Ik vraag hem of hij zijn kinderdromen realiseert. ,,Ik weet eigenlijk niet waarvan ik droomde als kind. Alleszins niet van politieman worden. Eigenlijk begin ik nu pas te ontdekken wat ik wil worden als ik groot ben. Ik wil dingen tekenen, vorm geven. Tien jaar geleden moest je me die vraag niet stellen. Nu begint het me pas te dagen en ik wil ervoor vechten.''